آیا از نتایج ازمون دانسیته مطمئن هستید؟

 

 مقاله ای ازمیترا توکلی صابر

 

تصاویر مربوظ به مقاله (سه تصویر)

مقاله علمی پلیمر، پلاستیک، سایت خبری پپنا

 

تصویر یک

 

 

مقاله علمی پلیمر، پلاستیک، سایت خبری پپنا

 

تصویر دو

 

مقاله علمی پلیمر، پلاستیک، سایت خبری پپنا

 تصویر 3

سایت خبری پپنا (www.ppna.ir): پلی اتیلن را همه می شناسیم و در زندگی روزمره ازآن به طور چشم گیری استفاده می کنیم. استفاده زیاد از این پلیمر بدلیل گستردگی خواص آن می باشد.

این پلیمر گاه می تواند کاملا سفت و سخت و گاهی می تواند نرم و انعطاف پذیر باشد.

تنوع خواص پلی اتیلن باعث گوناگونی کاربردهای آن می شود. این تنوع خواص حاصل از متفاوت بودن دانسیته پلی اتیلن می باشد.

پلی اتیلن با این فاکتور مهم شناسایی و طبقه بندی می شود.

 به همین دلیل اندازه گیری دانسیته یکی از مهمترین اندازه گیری های مربوط به این ماده می باشد.

در صنعت پلیمر برای اندازه گیری وزن واحد حجم ماده از آزمون تعیین دانسیته استفاده می شود. این آزمون تحت استاندارد بین المللی ایزو 1183 و استاندارد ملی 7090 انجام می پذیرد.

در صنعت لوله پلی اتیلن, در چند سال گذشته انجام این آزمون بنا به درخواست مشتری صورت می پذیرفته است, در صورتی که اهمیت ان بسیار بیشتر می باشد.

یک سوال همیشه برای این آزمون مطرح است:

ایا از نتیجه آزمون دانسیته مطمئن هستید ؟

همیشه آزمونهای لوله های پلی اتیلن دغدغه اصلی مسئولین کنترل کیفیت این صنعت می باشد.

وقتی مواد نو استفاده می شود, این دغدغه ها به شدت کاهش پیدا کرده و تولید به نحو مطلوبی پیش خواهد رفت.

با توجه به استاندارد   14427  و تاکید این استاندارد برای استفاده از مواد نو و حتی الامکان خود رنگ در صورت رعایت آن,  بار سنگینی از دوش مسئولین کنترل کیفیت برداشته می شود.

با اینکه دستگاهها همه دارای کالیبراسیون های سالانه بوده و کنترلهای دوره ای نیز انجام می گیرد, اما قطعا آزمونهایی که بر روی مواد اولیه و لوله های پلی اتیلن انجام می پذیرد, عاری از خطا و اشتباه نیست. برخی از این خطا ها کوچک و بعضی بزرگترند.

در آزمونهای لوله پلی اتیلن می توان به جرات گفت آزمون دانسیته به روش غوطه وری در الکل,  پر خطا ترین آزمون است.

عوامل خطا در این آزمون عبارتند از:

1- عدم سلامت کارکرد ترازو و کالیبره نبودن آن.

2-استفاده از ترازو با دقت کم 0.01 یا 0.001 بجای 0.0001 .

3-لرزش میز ترازو در اثر انتقال لرزش سایر دستگاه ها به ترازو.

4-قرار گرفتن دستگاه در معرض جریان هوا.

5-عدم خلوص سیال ( آب یا الکل ).

6- تغییرات دانسیته سیال در اثر تغییر دما.

7-حباب های ریز هوا در اطراف نمونه.

8-جابجا نمودن نمونه ها با دست.

9-عدم دقت آزمونگر در هنگام آزمون.

با رعایت بسیاری از نکات می توان خطای این آزمون را کاهش داد اما در قسمت های 6 و 5 خطا وابسته به سیال است.

در روش کار اندازه گیری دانسیته با الکل, نخست وزن نمونه لوله در هوا اندازه گیری شده و سپس وزن نمونه غوطه ور در الکل اندازه گیری می شود. با کنترل دما و رجوع به جدول دما و دانسیته الکل ( اتانول یا متانول ) دانسیته الکل بدست امده و سپس دانسیته نمونه به صورت زیر محاسبه می گردد.

( وزن نمونه در الکل- وزن نمونه در هوا )/دانسیته الکل*وزن نمونه در هوا دانسیته نمونه

کمترین خطا در دانسیته الکل, باعث خطا در دانسیته نمونه لوله خواهد شد. کنترل دما و مراجعه به جدول برای بدست اوردن دانسیته الکل, کار پر خطایی خواهد بود.

جزء  مایعات فرار می باشند.   650 C و متانول با دمای جوش   780 C اتانول با دمای جوش  

پس از هر بار مصرف, الکل باید دور ریخته شود. معمولا این کار انجام  نشده و الکل دوباره برای آزمون بعدی مورد استفاده قرار می گیرد.

تبخیر سریع و آلوده شدن و ظرف به ظرف شدن الکل, خلوص آن را به شدت کاهش می دهد و جدول دانسیته- دما, به تدریج کاربرد خود را از دست داده و پس از هر بار آزمون و به مرور خطا بزرگ و بزرگتر خواهد شد.

استاندارد ملی  شماره 613 استاندارد الکل طبی می باشد. یکی از آزمونهای الکل طبی, آزمون دانسیته الکل است.

این ازمون با کمک پیکنومتر به سادگی انجام می گیرد.

نخست پیکنومتر خالی توزین می گردد. سپس پیکنومتر پر از الکل شده و وزن می گردد. پیکنومتر پر از آب مقطر شده و دوباره وزن می گردد.

در استاندارد الکل طبی, دانسیته باید در دمای 20 درجه سانتیگراد اندازه گیری و گزارش گردد و در نتیجه کنترل دما لازم است.

اما برای آزمون دانسیته لوله پلی اتیلن, دانسیته الکل در دمای آزمایشگاه, مورد نیاز است. در همان دمای آزمایشگاه دانسیته الکل اندازه گیری می گردد.

دانسیته الکل مطابق فرمول زیر محاسبه شده و به دلیل استفاده از ترازوی 0.0001  دانسیته الکل تا چهار رقم اعشار محاسبه می گردد.

 d=( M2 - M1)/( M3- M1)

M1    وزن پیکنومتر خالی :

M2    وزن پیکنومتر با الکل :

M3    وزن پیکنومتر با آب مقطر :

جهت اثبات این موضوع یک نمونه مواد اولیه ( پلی اتیلن با دانسیته بالا –پتروشیمی امیر کبیر ) انتخاب گردید.

در دو بار چهار نمونه انتخاب شد. روی هر دو نمونه اندازه گیری دانسیته پلی اتیلن با دو روش, استفاده از جدول جهت بدست آوردن دانسیته الکل و روش استفاده از پیکنومتر انجام شد. الکل قبلا چند بار برای اندازه گیری دانسیته استفاده شده بود.

اعداد حاصل به صورت زیر می باشد.

جدول نتایج آزمون با روش استفاده از جدول:

اعداد حاصل به نحو کاملا مشخصی مردود است و نشان دهنده اینست که دانسیته الکل از دانسیته تعریف شده در جدول بالاتر است.

 

جدول نتایج آزمون با روش استفاده از پیکنومتر:

 با این روش اندازه گیری دانسیته الکل, در صورت تبخیر و یا ..... دانسیته الکل در لحظه آزمون محاسبه می شود و خطای دانسیته الکل و در نتیجه دانسیته نمونه لوله پلی اتیلن به طرز محسوسی کاهش پیدا می کند و پس از چند بار آزمون با این روش و مقایسه نتایج آزمون با روش پیشین, مسئولین کنترل کیفیت نتایج کم خطای این روش را احساس خواهند کرد.

 به خاطر داشته باشیم :

همیشه یک روش بهتر وجود دارد

نابع:

استاندارد ملی 613 : الکل طبی : اتانول

استاندارد ملی 1-7090 : اندازه گیری دانسیته به روش غوطه وری

استاندارد ملی 1331 : لوله های پلی اتیلن

WWW.drpipe.com/mahsoolat/tajhizat.../63-density.htm/

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Go to top